محمد على حاجيلو

49

ريشه هاى تاريخى تشيع در ايران ( فارسى )

پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله حاميان اسلام راستين بودند . دليل بر اين مدعا ، گرايش عده زيادى از مردم طبرستان به مذهب زيدى است كه در موارد بسيارى ، سنخيت بيشترى با مذهب سنت دارد ، چنان كه زيديان از لحاظ فقهى پيرو ابو حنيفه و از لحاظ كلامى پيرو معتزله مىباشند ، اما اهالى طبرستان از پذيرفتن اسلام سنى كه مذهب حاكمان اموى و عباسى بود ، خوددارى كردند . دربارهء نظريه دوم كه معتقد است بيشتر ياران امام على عليه السّلام از اعراب يمنى بودند ، بايد گفت : اولا به جز اعراب يمنى و به تعبير صحيح‌تر انصار ، تاريخ افرادى را به‌عنوان شيعيان حضرت على عليه السّلام ذكر كرده است كه نه تنها از اعراب يمنى نبودند ، بلكه حتى از تيره اموى اعراب شمالى بودند كه دشمنى و عناد آنان با حضرت على عليه السّلام معروف است . از جمله خالد و سعيد پسران عاص « 1 » ، اما علت اصلى گرايش انصار به حضرت على عليه السّلام را در جاى ديگر بايد جستجو كرد . به روايت تاريخ پس از رحلت پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله و روى كارآمدن ابو بكر ، عده‌اى از انصار از بيعت با وى خوددارى كردند و مخالفت با انصار از طرف قريش با بدگويى عمرو عاص دربارهء آنان شروع شد . امام على عليه السّلام در مقابل اين اقدام قريش به حمايت از انصار پرداخت . « 2 » و اين مسئله در گرايش انصار به امام على عليه السّلام بىتأثير نبوده است . از طرف ديگر محروميت همزمان انصار و بنى هاشم از قدرت و مورد بىمهرى قرار گرفتن آنان از طرف قريش نيز

--> ( 1 ) . محمد بن سعد كاتب واقدى ، طبقات ، ترجمه دكتر محمود مهدوى دامغانى ، تهران ، انتشارات فرهنگ و انديشه ، 1375 ش ، ج 4 ، ص 82 و 88 . ( 2 ) . ابن واضع يعقوبى ، تاريخ يعقوبى ، ترجمه محمد ابراهيم آيتى ، تهران ، انتشارات علمى و فرهنگى ، 1371 ش ، ج ، ص 3 .